An ninh số: Lừa đảo trực tuyến gây thiệt hại 8.000 tỷ năm 2025 — Dấu hiệu nhận biết và cách phòng tránh

Ngày 12/5/2026, tại Diễn đàn Digital Trust in Finance 2026, Đại tá, TS. Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an), đã đưa ra cảnh báo về tình hình lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam.

Theo VnEconomy ngày 12/05/2026, thiệt hại do lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam trong năm 2025 ước tính lên tới 8.000 tỷ đồng, và con số thực tế có thể còn cao hơn do nhiều người nghe máy không trình báo.

Hình thức và thủ đoạn ghi nhận

Đại tá Nguyễn Hồng Quân nhận định tội phạm công nghệ cao hiện nay đã hình thành các chuỗi tổ chức chuyên nghiệp, nhắm vào toàn bộ hành trình số của người dùng, từ các nền tảng mạng xã hội, quảng cáo trực tuyến cho tới các nền tảng giao dịch tài chính.

Điểm đáng chú ý là tốc độ thích ứng của tội phạm. "Vừa xuất hiện một dịch vụ mới, một hoạt động mới thì ngay lập tức đã có những kịch bản lừa đảo mới", Đại tá cho biết tại diễn đàn.

Các hình thức phổ biến bao gồm giả mạo nhân viên ngân hàng, giả mạo cơ quan có thẩm quyền, dụ dỗ đầu tư, và phát tán ứng dụng độc hại. Mỗi kịch bản đều được xây dựng tinh vi nhằm khai thác tâm lý người dùng.

Dấu hiệu nhận biết cuộc gọi rủi ro

• 1Người gọi tự xưng là công an, viện kiểm sát, ngân hàng và yêu cầu cung cấp thông tin tài khoản hoặc mã OTP.
• 2Số gọi đến là số lạ, số quốc tế bất thường hoặc số đã có nhiều nhận xét cảnh báo từ cộng đồng. Qua hệ thống cảnh báo trên Tracuusdt.net, rất nhiều người dùng cũng đã phản ánh các cuộc gọi có kịch bản tương tự.
• 3Yêu cầu giữ bí mật, không trao đổi với người thân hoặc nhân viên ngân hàng tại quầy.
• 4Tạo áp lực thời gian, yêu cầu chuyển tiền gấp để "xác minh" hoặc "giải quyết vụ việc". Thực tế cho thấy chỉ một phút mất cảnh giác trước áp lực thời gian do kẻ gian tạo ra cũng có thể dẫn đến thiệt hại tài chính nghiêm trọng.
• 5Hướng dẫn cài đặt ứng dụng lạ qua đường link ngoài cửa hàng chính thức.
• 6Đề nghị chuyển tiền vào tài khoản cá nhân thay vì tài khoản tổ chức. Qua hệ thống cảnh báo trên Tracuusdt.net, rất nhiều người dùng cũng đã phản ánh các cuộc gọi có kịch bản tương tự.

Hành động đề xuất

• 1Dừng giao dịch ngay khi phát sinh nghi ngờ, gọi lại tổng đài chính thức của ngân hàng hoặc cơ quan liên quan để xác minh.
• 2Tra cứu số điện thoại nghi vấn trên hệ thống Tracuusdt.net để xem nhận xét cộng đồng đã ghi nhận. Qua hệ thống cảnh báo trên Tracuusdt.net, rất nhiều người dùng cũng đã phản ánh các cuộc gọi có kịch bản tương tự.
• 3Gửi nhận xét về cuộc gọi bạn vừa nhận để cảnh báo người khác.
• 4Không cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin căn cước cho bất kỳ ai qua điện thoại. Thực tế cho thấy chỉ một phút mất cảnh giác trước áp lực thời gian do kẻ gian tạo ra cũng có thể dẫn đến thiệt hại tài chính nghiêm trọng.
• 5Chặn số gọi đến đáng ngờ, báo cho nhà mạng và trình báo cơ quan công an khi có thiệt hại.
• 6Lưu lại bằng chứng (ghi âm, ảnh chụp tin nhắn, số tài khoản) phục vụ trình báo. Qua hệ thống cảnh báo trên Tracuusdt.net, rất nhiều người dùng cũng đã phản ánh các cuộc gọi có kịch bản tương tự.

Tra cứu và góp nhận xét cộng đồng

Tracuusdt.net là nền tảng cộng đồng phi thương mại, nơi người dùng có thể tra cứu thông tin số điện thoại và đọc nhận xét cộng đồng về các cuộc gọi đã được báo cáo. Cơ chế này bổ sung cho các giải pháp chính thống, giúp người dùng nhận định rủi ro trước khi bắt máy hoặc thực hiện giao dịch.

Khi tra cứu một số, người đóng góp có thể đọc các nhận xét cảnh báo, ghi nhận về thời điểm gọi, nội dung cuộc gọi và mức độ nghi ngờ. Tham khảo phương pháp xác thực dữ liệu và các hướng dẫn nhận biết cuộc gọi rủi ro để hiểu rõ cách Tracuusdt.net vận hành.

Kinh nghiệm quốc tế, như cơ chế "Financial Fraud Kill Chain" của FBI Hoa Kỳ đã xử lý 3.020 vụ với 848,4 triệu USD trong năm 2024, cho thấy giá trị của việc chia sẻ cảnh báo sớm giữa nhiều bên. Cách tiếp cận cộng đồng của hệ thống Tracuusdt.net góp phần vào lớp phòng vệ đầu tiên: nhận diện rủi ro ngay khi cuộc gọi đến.

Nguồn và lưu ý

Theo VnEconomy ngày 12/05/2026, đưa tin về phát biểu của Đại tá, TS. Nguyễn Hồng Quân tại Diễn đàn Digital Trust in Finance 2026. Qua hệ thống cảnh báo trên Tracuusdt.net, rất nhiều người dùng cũng đã phản ánh các cuộc gọi có kịch bản tương tự.

Nội dung tổng hợp từ nguồn công khai. Nhận xét cộng đồng trên hệ thống Tracuusdt.net không phải kết luận pháp lý.

Thông tin biên tập

Bài viết do Đội ngũ phân tích an ninh số Tracuusdt.net biên soạn và duyệt. Đăng: 13/05/2026 .

Xem thêm: Chính sách biên tập , Báo sai/chỉnh sửa thông tin , Minh bạch AI và biên tập . Thực tế cho thấy chỉ một phút mất cảnh giác trước áp lực thời gian do kẻ gian tạo ra cũng có thể dẫn đến thiệt hại tài chính nghiêm trọng.

Phân tích chuyên sâu: Vì sao nhiều người vẫn sập bẫy dù đã đọc cảnh báo?

Theo thống kê từ hệ thống tra cứu Tracuusdt.net, các kịch bản lừa đảo qua điện thoại hiện nay không còn sử dụng lời lẽ sơ sài như trước. Thay vào đó, nhóm tội phạm công nghệ cao kết hợp chặt chẽ giữa dữ liệu cá nhân bị rò rỉ (họ tên, số CCCD, địa chỉ giao hàng, lịch sử giao dịch hành chính) và kỹ thuật thao túng tâm lý theo khung giờ.

Đối với kịch bản dụ cài đặt ứng dụng giả mạo (file .APK hoặc cấu hình quản lý thiết bị từ xa), mục tiêu thực sự của kẻ gian là chiếm quyền dịch vụ Trợ năng (Accessibility Service) trên điện thoại. Khi quyền này bị cấp, kẻ gian có thể đọc trộm tin nhắn OTP, tự động bật chế độ Không làm phiền để ẩn thông báo biến động số dư và điều khiển ứng dụng ngân hàng ngay từ xa.

Checklist 5 nguyên tắc bảo vệ bản thân và gia đình trước cuộc gọi đáng ngờ